به گزارش «سراج24»، مذاکرات گام نهایی از امروز در حالی آغاز میشود که طرفهای مذاکرات با ارسال پالسهایی به یکدیگر، این دور از مذاکرات را "فرصت اصلی" برای رسیدن به توافق خواندند، فرصتی که اگر از دست برود، جبران آن بسیار سخت خواهد بود.
عباس عراقچی در گفتگویی پیش از عزیمت به وین اظهار داشت: «ممکن است در صورت بی فایده بودن گفتگوها در این دور از مذاکرات به این نتیجه برسیم که دیگر نیازی به تمدید مذاکرات نیست»، این جمله علنا به غرب خاطرنشان میکند که از فرصت این مذاکرات باید نهایت بهره را ببرد وگرنه ایران مسیر خود را عوض خواهد کرد.
جان کری نیز از سوی دیگر در یادداشتی در روزنامه "واشنگتن پست"، نوشت: «توافق هنوز امکانپذیر است، اما زمان در حال اتمام است».
به این ترتیب مذاکرات وین، مذاکرات سخت و نفسگیری خواهد بود. در مذاکرات وین 5 از سوی تیم مذاکرهکننده هستهای اعلام شد که نوشتن پیشنویس توافق نهایی آغاز شده است اما به طریق "پرانتزی". به این معنا که جملات مورد توافق نگاشته میشود اما موارد اختلافی داخل پرانتز نوشته شده که بعد از اتمام کلیت پیشنویس بر یک یک پرانتزها بحث و نتیجه نهایی خارج از پرانتز نوشته میشود.
وزیر امور خارجه در گفتگویی اظهار داشت که "در متن پیشنویس پرانتزهای زیادی درباره موارد اختلافی باقی مانده است". اگرچه که وی تأکید کرد "این پرانتزها در بخش اعظمی از متن پیشنویس وجود دارد و تنها محدود به غنیسازی نیست" اما به نظر میرسد که یکی از موارد اساسی اختلاف بین طرفین ظرفیت غنیسازی ایران است. در حالیکه مذاکرهکنندههای ایرانی بر نیازهای عملی کشورمان برای حفظ ظرفیت کنونی و افزایش تدریجی آن تأکید دارند اما قدرتهای غربی بر لزوم محدودسازی توان غنیسازی ایران به یک ظرفیت نمادین اصرار ورزیدهاند.
مسأله مهم در این مذاکرات، بحث غنیسازی است و مسیری که آمریکاییها در پیش گرفتهاند که در صورت عدم هوشیاری تیم مذاکرهکننده، ایران خود به خود باید در مسیر کاهش ظرفیت غنیسازی خود قرار بگیرد. مهدی محمدی در همین راستا طی یادداشتی در روزنامه "وطن امروز" نوشت: « وقتی طرف آمریکایی به جای تمرکز روی ساخته شدن سلاح اتمی در ایران بر مسأله (برک اوت) تمرکز میکند، از جنبه راهبردی به این معناست که آمریکاییها روی «مسیر» ساخته شدن سلاح تمرکز کرده اند نه روی اصل آن. مشکل اصلی در اینجا این است که مسیر ساخته شدن بمب، از حیث تهیه مواد شکافت پذیر، تا 90 درصد، بر مسیر تولید سوخت راکتور هستهای منطبق است و بنابراین وقتی ایران آماده مذاکره با این مبنا شده، یعنی به محدود شدن توان تولید سوخت خود هم تن داده است». این در حالی است که مذاکرهکنندگان مبنای بحث در خصوص "غنیسازی" را "نیازهای عملی کشورمان" عنوان کردهاند. این مبنای بحث کاملا با مبنای آمریکاییها متفاوت است که دو خروجی متفاوت دارد، یکی کاهش غنیسازی یکی حفظ و توسعه آن!. بدین ترتیب حل این تناقض و در دام آمریکاییها نیفتادن از کارهای دشوار این دور از مذاکرات است.
مهدی محمدی در بخش دیگری از یادداشت خود به مطلب مهمی اشاره میکند. وی مینویسد: «برخی اطلاعات منتشر شده نشان می دهد امریکاییها از یک سو نپذیرفته اند همه تحریمها را لغو کنند و از سوی دیگر، حاضر نیستند تصریح کنند حتی پس از طی شدن زمان گام نهایی، محدودیتهای اعمال شده علیه برنامه هستهای ایران برچیده خواهد شد و ایران می تواند در ابعاد صنعتی غنی سازی کند. هر معامله نهایی که حاوی این دو عنصر نباشد به معنای به بازی گرفتن حقوق و امنیت ملی ایران است. در این صورت، مسلما توافق نکردن بهتر از توافقی است که نه تحریم ها را بر می دارد و نه غنی سازی را به ایران میدهد».
اخبار منتشر شده از مواضع طرف غربی به صراحت نشان میدهد که آنان هنوز فهم درستی از رویکرد ایران ندارند و به دنبال همان سخنان ژورنالیستی در خصوص مسأله هستهای ایران هستند. مطلبی که داد محمدجواد ظریف را هم درآورده است. وی طی یادداشتی در "لوموند" فرانسه که با عنوان "غنیمت شمردن فرصتها و رها کردن خیالبافیها" منتشر شد، مینویسد: «متاسفانه، هنوز خیالبافی در برخی از طرفهای مقابل وجود دارد. ما تمایل داریم که تضمین کنیم ماهیت برنامه هستهای ما انحصارا صلحآمیز است. اما از پیشرفتهای فنی و دانشمندان خودمان نخواهیم گذشت». وی تاکید کرد:«من از آنها می خواهم از اینکه خیالبافیها اجازه پیدا کنند تا مسیر حرکت به سوی پایان بخشی به یک بحران غیر ضروری و گشودن افقهای جدید را خارج سازد، خودداری کنند. اینچنین رویکردی نه تنها منتج به راه حل جامع در زمینه برنامه هستهای خواهد شد، بلکه زمینه ارتقاء همکاری ها جهت اعاده ثبات منطقهای و افزایش صلح و امنیت بینالمللی را فراهم خواهد ساخت».
در نهایت باید اذعان کرد که پافشاری غرب به خصوص آمریکا بر مواضع نادرست قبلی خود، امیدها به نتیجهبخش بودن مذاکرات را کمرنگ کرده است. مطلبی که حتی وزیر خارجه آمریکا نیز اخیرا به آن اشاره کرد و در یادداشتی نوشت: «خوشبینی که تهران علنا درباره خروجی مذاکرات ابراز میکند، با مواضع پشت پرده آنها همخوانی ندارد». به عبارت دیگر علیرغم اظهار خوشبینیهای رسانهای تیم مذاکرهکننده، زیادهخواهیهای آمریکا فضای سردی را بر مذاکرات حاکم کرده است.
به هر ترتیب مذاکرات وین 6 در شرایطی آغاز خواهد شد که هنوز دورنمای یک توافق هویدا نشده است عمدتا به این دلیل که آمریکاییها اصرار دارند ایران در مذاکرات تصمیمات دشواری از قبیل برچیدن بخش عمدهای از ظرفیت غنیسازی خود را بگیرد اما خود آماده تحمل هیچ دشواری جدی نیستند.
مذاکرات گام نهایی، پیچیدهتر، پر اضطرابتر، و نیازمند هوشمندی و دقت فوقالعاده است. هر تصمیم نسنجیدهای موجب خسارت عظیمی به منافع ایران حتی برای نسلهای آینده است. به نطر میرسد توجه عمیق تیم مذاکره کننده به توصیههای رهبر معظم انقلاب مبنی بر پافشاری بر حفظ دستاوردهای هستهای و نهراسیدن از نعره زدنهای طرف مقابل، گره نزدن همه امید پیشرفت کشور در به نتیجه رسیدن مذاکرات و اعتماد و یقین به ظرفیت داخلی کشور بعنوان موتور محرک پیشرفت و عامل اصلی بیاثر کردن تحریمها، از عواملی باشد که تیم مذاکرهکننده را در مواجهه با جبهه مزورانه دشمن یاری کرده و آنان را به سمت تصمیم درست و حکیمانه دلالت کند.



